Erven, schenken en nalaten

SCHENKEN


26-januari-2018

'Laat marketing je niet verleiden'

'Laat marketing je niet verleiden'
AMSTERDAM – Waarom geven aan goede doelen? Econometrist Sjir Hoeijmakers. directeur van de stichting Effectief Altruïsme Nederland, over drijfveren en impact genereren.

Door Bert Koopman

Denk goed na over waarom je geeft?
Hoeijmakers: ‘Inderdaad: oppervlakkige geefmotieven werken beperkend. Neem het voornemen om te geven dus serieus en probeer dieper na te denken waarom je wilt geven. Vanuit welke waarden? Geefmotieven zijn divers. De een maakt iets naars mee; de ander zag een spotje van een goed doel op tv; een derde mist een familielid dat is overleden aan kanker.’

‘Wat betreft dat laatste: gaat het je om de bestrijding van de ziekte kanker of om het lijden aan ziekten? In dat geval kun je ook kijken naar andere ziekten. Wie geeft aan de bestrijding van malaria, kan met één euro meer mensen helpen’, aldus Hoeijmakers. Deze infectieziekte komt op grote schaal voor in Afrika. In Nederland worden jaarlijks 150 tot 300 gevallen van malaria gemeld.

Hoeijmakers: ‘Je kunt nog een stap verder gaan dan focussen op het lijden aan ziekten. Als het gaat om menselijk lijden in het algemeen kun je ook denken aan armoedebestrijding of klimaatverandering. Dit zijn categorieën die veel meer opties bieden om geld zo goed mogelijk in te zetten.’

Geven moet dus geen toeval zijn?
‘Als je wilt dat jouw donatie anderen écht help, is het van belang om naast je hart ook je hoofd te gebruiken. Geef aan goede doelen die bewezen effectief zijn. Er gebeurt veel op het vlak van goede doelen, maar bewijs voor effectiviteit ervan is vaak moeilijk te vinden. Een interventie als microkrediet bijvoorbeeld werkt soms, maar niet altijd. Er zijn beslist betere alternatieven zoals geven in plaats van uitlenen.’

‘Wie wil weten of zijn euro goed besteed wordt, kan gebruikmaken onderzoek.’ Volgens Hoeijmakers is de ‘‘gouden standaard’’ op dit vlak is GiveWell (www.givewell.org) – een non-profitorganisatie gericht op het speuren naar doelen die eruit springen op basis van grondige analyses. Hoeijmakers: ‘Op grond van duizenden uren onderzoek selecteert deze organisatie de beste goede doelen.’

En dus?
‘Kijk niet alleen naar Nederland maar wereldwijd. In ontwikkelingslanden is jouw euro veel meer waard, Daar spelen zich veel problemen af die in Nederland opgelost zijn. Met Nederlandse initiatieven als Make a wish is niets mis, maar deze formule kost wel € 10.000 om één ziek kind te helpen. Zet dat af tegen het effect van dit bedrag bij bestrijding van malaria. Daar kun je maar liefst drie kinderlevens mee redden.’

‘Nogmaals: vraag jezelf af wat jouw doel is. Wil je anderen echt helpen? Geef in dat geval aan de meest effectieve doelen wereldwijd. Het is natuurlijk uitstekend als je daarnaast ook iets voor jouw buurt, stad of mensen in Nederland wilt doen, maar wees je ervan bewust dat dan sprake is van een andere motivatie. Het scheiden van motivaties kan ertoe leiden dat je aan beide fronten jouw doelen beter bereikt.’

Wat zijn valkuilen bij geven?
‘Staar je als potentiële schenker niet blind op mooie plaatjes, aantrekkelijke filmpjes, sterke verhalen of reclamespots met bekende Nederlanders. Het zegt allemaal weinig over de impact van de goede doelen die daar in de schijnwerper staan. Met andere woorden: laat marketing je niet verleiden. Het meest sexy goede doel heeft niet automatisch de grootste impact.’

‘Effectieve goede doelen zijn soms heel prozaïsch. Denk aan het ‘ontwormen’ van kinderen in ontwikkelingslanden. Dit werkje voorkomt allerlei aandoeningen en dus schooluitval – wat weer gevolgen heeft voor het latere leven: een inkomen vergaren op langere termijn. Dit probleem is met goedkope pillen op te lossen.’ Hoeijmakers verwijst naar het Schistosomiasis Control Initiative: www.imperial.ac.uk/schistosomiasis-control-initiative

En verder?
‘Kijk steeds nuchter naar de uiteindelijke output. Goede doelen bouwen scholen, slaan putten, delen pillen uit. Maar dit alles zegt niet veel over het beoogde resultaat. En dus evenmin over hoeveel deze organisaties per gedoneerde euro bewerkstelligen. Resumerend: wat voegt jouw euro daadwerkelijk toe aan iemands leven? Dat is waar het om gaat.’

Sjir Hoeijmakers is directeur van de stichting Effectief Altruïsme Nederland. EAN werd vorig jaar opgericht om mensen en organisaties aan te moedigen effectief goed te doen en hen daarbij te ondersteunen (www.effectiefaltruisme.nl).

Zie www.GiveWell.org voor enkele meest effectieve goede doelen wereldwijd.




< Terug naar voorselectie