Erven, schenken en nalaten

Weloverwogen schenken


1-november-2018

Publieksactie jarig notariaat

Publieksactie jarig notariaat
DEN HAAG / SNEEK – De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie bestaat 175 jaar en houdt 3 november open huis. Vragen over schenken aan goede doelen zijn welkom.

Door Bert Koopman

Het is feest. Leden van de 175-jarige KBN openen zaterdag 3 november de deuren van hun kantoren of trekken de wijken in. Onder het motto ‘De notaris is jarig en trakteert’ willen de notarissen en hun teams drempels wegnemen en het publiek hun toegevoegde waarde tonen. Wat kan de notaris betekenen voor Nederlanders die willen schenken aan een goed doel?

We vroegen het notaris Femmy Smink uit Sneek. Zij runt met zes andere vrouwen het middelgrote full service kantoor Ellemers. De clientèle kan er terecht voor personen- en familierecht, onroerend goedzaken en ondernemingsrecht. Het is een goed voorbeeld van een kantoor dat herkenbaar, benaderbaar en zichtbaar wil zijn voor consumenten.

Goede Doelen Gids
Notaris Smink krijgt regelmatig mensen aan tafel die willen schenken aan goede doelen, eenmalig dan wel structureel. ‘Voor mensen die zich willen oriënteren hebben we de Goede Doelen Gids 2018 in de wachtkamer liggen. Daarnaast merken wij dat steeds meer mensen zich informeren via het internet voordat ze tot actie overgaan.’

De Goede Doelen Gids, bijgewerkt tot maart 2018, beschrijft de missie en de activiteiten van 192 goede doelen waarvan er vele zijn erkend door het Centraal Bureau Fondsenwerving. Ook op het internet is veel te vinden. Dit online platform – www.sduvoornuenlater.nl – bevat een ‘geefwijzer’ die het mogelijk maakt om circa 7500 goede doelen onderling te vergelijken.

Impact giften
Smink: ‘Mensen willen uiteraard zeker weten dat het grootste deel van hun gift terecht komt bij het goede doel dat zij steunen. Dat is een belangrijk punt. Vaak betreft het de bekende doelen zoals het Rode Kruis, KWF Kankerbestrijding of het Liliane Fonds. Maar ook fondsen die zich richten op educatie in ontwikkelingslanden zijn gewild.’

Zij benadrukt dat mensen vaak al redelijk geïnformeerd zijn, maar dat ze voor een vakkundig en volledig advies aangewezen zijn op de notaris. ‘Wij notarissen kunnen ambtshalve aangeven wat de mogelijkheden zijn binnen de kaders van de wet. We zoeken in samenspraak met de cliënt passende oplossingen, bijvoorbeeld op fiscaal vlak, en bewaken grenzen.’

Ze vervolgt: ‘Iemand die na een werkzaam leven wil schenken zit met allerlei vragen. Een notaris kan zo iemand ontzorgen door te komen met antwoorden en oplossingen. Daar zit de creativiteit van dit ambt/vak. Dit alles gebeurt altijd op basis van een compleet beeld met de voor- en nadelen op rij. Daarna kunnen cliënten zelf beslissen wat ze doen.’

Fonds op Naam
Dan: ‘De samenleving wordt steeds complexer. Mensen bespreken van alles met elkaar op verjaardagen. Ik zeg wel eens: op elk verjaardagsfeestje zitten wel tien ‘‘notarissen’’. Maar voor een gedegen en compleet advies over nalatenschappen of testamenten heb je nog altijd een professionele notaris nodig. Dat geld bijvoorbeeld voor Fondsen op Naam.’

Een Fonds op Naam is een schenking aan een goed doel met een gerichte opdracht. Dit kan bij leven of via een beschikking in het testament. De schenker bepaalt zelf de naam en de aan het hoofdfonds gerelateerde doelstelling van het fonds, bijvoorbeeld universitair onderzoek. Het hoofdfonds zorgt voor de besteding van het geldt en de administratieve afhandeling.

Levenstestament
Ook geliefd is het levenstestament. Dat is een pragmatisch document waarin iemand wensen en instructies doorgeeft aan mensen en instanties in de omgeving voor het geval er tijdens diens leven iets gebeurt waardoor hij zelf zijn belangen niet meer kan behartigen. Het verschil met een ‘gewoon’ testament is dat het levenstestament bij leven in werking treedt en van pas kan komen.

Het levenstestament is volgens Smink een typisch voorbeeld van een innovatief notarieel ‘product’. Het testament is tot stand gekomen in samenspraak met andere beroepsgroepen zoals artsen, banken en verzekeringsmaatschappijen. De kracht van een levenstestament is dat iemand zelf kan beslissen over zijn leven, zelf de regie kan houden. Bij een levenstestament kan de bevoegdheid om te schenken namelijk worden gegeven aan een gevolmachtigde.

Het aantal levenstestamenten neemt jaarlijks toe met 25% tot 30% en is volgens de KNB een duidelijke trend in het notariaat. Notaris Smink beaamt dit. Het notariële landschap zelf is overigens wat geslonken. Volgens de KNB telde Nederland begin dit jaar 1.256 notarissen tegen 1.381 notarissen in 2013. Het aantal notariskantoren liep terug van 810 tot 784.

Geefgedrag
Het Nederlandse geefgedrag wordt bijgehouden door het Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Volgens de jongste cijfers geven Nederlanders jaarlijks voor een krappe € 6 miljard aan goede doelen. In de top drie staan Kerk en levensbeschouwing; Internationale hulp en Gezondheid. Onderwijs en onderzoek is hekkensluiter.

Van deze kleine € 6 miljard is het leeuwendeel (46%) afkomstig van huishoudens; bedrijven (giften en sponsoring) zijn goed voor 35%; kansspelen voor 9%; nalatenschappen voor 5%; vermogensfondsen voor 4% en geldwervende fondsen voor 1%. Daarbij past de kanttekening dat de bijdrage van vermogensfondsen een lage schatting betreft.

In de afgelopen twintig jaar is de vrijgevigheid in Nederland met 20% gedaald. Dit heeft deels te maken met secularisering, deels met een andere samenstelling van de bevolking. Door de afnemende vrijgevigheid van de bevolking wordt de filantropie op de proef gesteld. Een lichtpuntje is dat er de komende decennia substantiële bedragen overgaan op volgende generaties.















< Terug naar voorselectie
Sdu Uitgever